Schimmel op hout is bijna altijd oppervlakkig: een witte, grijze, groene of zwarte aanslag op hout dat te lang vochtig is gebleven. Je verwijdert hem door de plek te reinigen, het hout te laten drogen en de vochtbron weg te nemen. Zit de schimmel in het hout en is het hout zacht geworden, dan is het geen schimmel meer die je wegpoetst, dan is het houtrot.
Op deze pagina lees je welke soort je voor je hebt, hoe je schimmel van hout haalt zonder chloor, wanneer je de vlek niet weg krijgt en hoe je voorkomt dat hij terugkomt.
Welke schimmel zit er op je hout?
De kleur en de plek zeggen veel over wat je kunt verwachten. Druk ook altijd even met een schroevendraaier op het hout: blijft het hard, dan zit de schimmel alleen op het oppervlak.
| Wat je ziet | Wat het is en wat je doet |
|---|---|
| Witte, pluizige of poederachtige aanslag, vaak op meubels, in kasten of in een schuur | Witte schimmel. Oppervlakkig en het makkelijkst te verwijderen. Groeit op hout in slecht geventileerde, vochtige ruimtes. |
| Zwarte of donkergroene vlekken en stippen, binnen bij ramen en in de badkamer, buiten op schilderwerk en naden | Zwarte schimmel. Zit vaak dieper in de poriën en in de verflaag. Reinigen, laten drogen, soms overschilderen. |
| Groene of grijze waas op tuinhout, schuttingen en overkappingen | Algen en groene aanslag. Geen schimmel, wel hetzelfde recept: vocht en schaduw. Afborstelen en het hout beschermen. |
| Blauwgrijze verkleuring in de nerf van vurenhout of grenen, hout blijft hard | Blauwschimmel. Zit in het hout en komt er niet meer uit. Tast de sterkte niet aan; je kunt het alleen overschilderen. |
| Zwarte strepen of vlekken bij spijkers en schroeven, of grijs geworden hout buiten | Verkleuring, geen schimmel. IJzer dat met looizuur in het hout reageert of vergrijzing door de zon. Herstellen met oxaalzuur. |
| Hout is zacht, bruin en valt in blokjes uit elkaar | Houtrot. Reinigen helpt niet meer, het aangetaste hout gaat eruit. Zie houtrot herkennen en repareren. |
Waarom groeit er schimmel op hout?
Schimmelsporen zitten overal in de lucht. Ze groeien pas uit als drie dingen samenkomen: vocht, weinig luchtbeweging en een voedingsbodem. Hout is die voedingsbodem, zeker met een laagje stof of vet erop. Blijft hout langdurig boven de 18 tot 20 procent houtvocht, dan krijgt de schimmel voet aan de grond.
Binnen zie je het daarom in de badkamer, achter een kast tegen een koude buitenmuur, in een slecht geventileerde schuur of op een houten raam waar condens op staat. Buiten zit het op de noordkant, onder overstekken, bij naden die met kit zijn dichtgezet en op plekken waar hout de grond raakt.
Opvallend is dat schimmel op geschilderd hout buiten vaak precies boven een naad of een oude reparatie zit. Vocht uit het hout kan daar niet weg door een kitrand of een epoxyvulling, hoopt zich op en komt via de verflaag naar buiten. Op dat vochtige plekje groeit de schimmel. Meer daarover in algen- en schimmelgroei op buitenschilderwerk.
Schimmel van hout verwijderen binnen: in 5 stappen
Dit werkt voor meubels, kasten, houten ramen, balken en vloeren waar de schimmel op het oppervlak zit.
1. Ventileer en bescherm jezelf
Zet een raam open en draag handschoenen en een stofmasker. Bij het schoonmaken komen sporen vrij die je liever niet inademt. Zet een schimmelige kast of meubel bij voorkeur buiten.
2. Verwijder de losse aanslag droog
Borstel of stofzuig de losse schimmel weg, met een stofzuiger die een filter heeft. Nat beginnen verspreidt de sporen juist over het oppervlak.
3. Behandel het hout met een schimmelverwijderaar op alcoholbasis
Breng Leinos Schimmel-Exx ruim aan met een kwast of spons en laat het drogen. Het middel bestaat uit alcohol, water en cederhoutolie en dringt in de poriën van het hout, waar schimmeldraden zitten die je met een doekje niet raakt. Reken op 100 tot 150 ml per vierkante meter. Borstel na het drogen het achtergebleven stof weg en herhaal bij hardnekkige plekken. Het middel is kleurloos, dus geschikt voor onbehandeld, geolied en geschilderd hout.
4. Was na met lijnoliezeep
Neem het hout daarna af met een sopje van lijnoliezeep, 100 ml op een emmer water. Dat haalt de laatste resten en het stof weg en laat een dun laagje lijnolie achter dat het hout voedt. Laat het hout volledig drogen voordat je het terugzet of afwerkt.
5. Neem de oorzaak weg
Zonder deze stap is de schimmel binnen een paar maanden terug. Zet kasten 5 centimeter van de buitenmuur, ventileer de badkamer na het douchen, laat een schuur doorwaaien en droog condens op houten ramen weg. Zit er vocht in de muur achter het hout, lees dan vochtproblemen binnen aan de buitenmuur.
Schimmel op hout buiten: tuinhout, schutting en schilderwerk
Buiten is de aanpak mechanischer. Borstel de aanslag weg met een harde borstel en een sopje van lijnoliezeep, spoel na met schoon water en laat het hout een paar droge dagen drogen. Een hogedrukreiniger kan, op lage druk en met afstand, anders ruw je de vezels op en trekt het hout daarna sneller vocht.
Blijven er na het schoonmaken grijze of zwarte vlekken in het hout zitten, dan is dat meestal geen schimmel meer. Het is vergrijzing of een reactie van ijzer met looizuur, bijvoorbeeld rond schroeven in eiken of bij tuinhout. Dat haal je weg met een oplossing van oxaalzuur, zo’n 100 gram op een liter water. Hoe je dat doet, staat in oxaalzuur op hout gebruiken.
Daarna wil je het hout beschermen, en wel met iets dat waterdamp doorlaat. Kaal tuinhout krijgt een houtolie die intrekt. Geschilderd hout krijgt een damp-open verf zoals lijnolieverf. Een dichte verflaag houdt vocht in het hout vast, en vochtig hout is precies wat schimmel nodig heeft.
Chloor, azijn of soda tegen schimmel op hout?
De drie huismiddeltjes die je overal tegenkomt, met hun beperking:
- Chloor (bleekwater) bleekt de vlek, waardoor het lijkt of de schimmel weg is. Het water in het bleekmiddel trekt in het hout, de chloor blijft aan het oppervlak. De schimmeldraden in de poriën overleven het, en de dampen zijn binnenshuis onprettig.
- Azijn werkt op lichte, oppervlakkige schimmel en is onschadelijk voor het hout. Het dringt minder diep in dan alcohol en de geur blijft dagen hangen. Op een geoliede of gewaxte afwerking laat het doffe plekken achter.
- Soda (6 gram per liter warm water) ontvet en reinigt het oppervlak en is bruikbaar als eerste schoonmaak. Tegen schimmel in de poriën doet het weinig.
Een middel op alcoholbasis doet wat deze drie niet doen: het trekt in het hout, doodt de schimmel daar en verdampt zonder residu. Daarna kun je direct oliën, waxen of schilderen.
Schimmel op hout voorkomen
Schimmel heeft stilstaande, vochtige lucht nodig. Haal een van die twee weg en hij blijft weg:
- Lucht laten bewegen. Kasten los van de muur, een rooster in de schuurdeur, ramen op een kier na het douchen.
- Hout laten ademen. Kies binnen en buiten voor een afwerking die waterdamp doorlaat: lijnolie, houtolie, lijnoliewax of lijnolieverf. Lees meer over damp-open verf.
- Naden niet dichtkitten. Een kitrand of epoxyvulling sluit vocht op in het hout. Gebruik damp-open vulmiddelen, zoals in de categorie vulmiddelen en kit.
- Hout van de grond houden. Een schutting of tuinbank die de natte grond raakt, zuigt vocht op. Zet hem op een voet of tegel.
- Schoonhouden. Een laagje stof en vet is voedsel voor schimmel. Een jaarlijkse beurt met lijnoliezeep houdt het oppervlak schoon en gevoed.
Veelgestelde vragen over schimmel op hout
Is schimmel op hout schadelijk?
Oppervlakkige schimmel tast het hout zelf nauwelijks aan. Binnenshuis is hij wel ongewenst: sporen in de lucht kunnen luchtwegklachten geven, vooral bij mensen met astma of allergieën. Daarom haal je schimmel in huis altijd weg en pak je de vochtbron aan.
Kun je schimmel uit hout halen?
Oppervlakkige schimmel wel: borstelen, behandelen met een middel op alcoholbasis dat in de poriën trekt, nawassen en laten drogen. Blauwschimmel in de nerf van naaldhout komt er niet meer uit, die kun je alleen overschilderen. Is het hout zacht geworden, dan is het houtrot en moet het aangetaste deel eruit.
Wat is het beste middel tegen schimmel op hout?
Voor binnen een schimmelverwijderaar op alcoholbasis, zoals Leinos Schimmel-Exx: dringt in het hout, verdampt zonder residu en is geschikt voor kaal, geolied en geschilderd hout. Chloor bleekt alleen het oppervlak, azijn werkt bij lichte aanslag.
Hoe verwijder je zwarte schimmel van hout?
Hetzelfde als witte schimmel, met meer geduld: droog afborstelen, ruim behandelen met een alcoholmiddel, laten drogen, herhalen tot de vlek weg is. Blijft er een zwarte vlek achter in het hout, dan is dat meestal verkleuring door ijzer of vocht. Die haal je weg met oxaalzuur.
Kun je over schimmel heen schilderen?
Nee. Onder de verf groeit de schimmel door en drukt de verflaag los. Eerst verwijderen, laten drogen en dan schilderen met een damp-open verf, zodat vocht in het hout kan ontsnappen in plaats van zich onder de verf op te hopen.